Koszty uzyskania przychodów to dwie kategorie kosztów tj. koszty poniesione w celu osiągniecia przychodów lub koszty poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Z tego punktu widzenia kluczowe znaczenie ma cel ich poniesienia tj. celem może być uzyskanie przychodu lub zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodów.
W pierwszym przypadku tj. w przypadku kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodu możemy mieć do czynienia z kosztami bezpośrednio związanymi z przychodem ale również, wyjątkowo, z kosztami pośrednio związanymi z przychodem tj. liczy się cel w momencie poniesienia kosztu i celem tym winno być uzyskanie przychodu w przyszłości. Z tego punktu widzenia, jeżeli przychód zostanie faktycznie uzyskany, będzie to koszt bezpośrednio związany z przychodem, natomiast jeżeli z przyczyn obiektywnych niedojdzie do osiągniecia przychodu, mimo dołożenia wszelkich starań oraz dochowując należytej staranności, będzie to koszt pośrednio związany z przychodem. W szczególności, odnośnie do tej ostatniej kwestii sformułowanie koszty pośrednio związane z przychodem jest pewnym skrótem myślowym, albowiem ustawa posługuje się wprost sformułowaniem koszty inne niż bezpośrednio związane
z przychodem. Przykładem pierwszej kategorii kosztów będzie, w branży handlowej cena nabycia towaru, w branży produkcyjnej koszt wytworzenia produktu, w branży usługowej koszt wykonania usługi. Natomiast, przykładem drugiej kategorii kosztów będzie niezawiniona oraz udokumentowana strata
w środkach obrotowych.
Odnosząc się do drugiego przypadku tj. kosztów poniesionych w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów należy stwierdzić, że będą to wyłącznie koszty pośrednio związane z przychodem, albowiem w tym przypadku celem poniesienia kosztu będzie zachowanie albo zabezpieczenie szeroko pojętego kompleksu majątkowego generującego przychód. Z tego zaś punktu widzenia, koszty poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów to przede wszystkim koszty zapobiegające powstaniu w przyszłości straty w sensie ekonomicznym definiowanej jako jakiekolwiek uszczuplenie szeroko pojętego kompleksu majątkowego.
Przekładając zaś obie ww. kategorie kosztów na przepisy dotyczące momentu, w którym koszty uzyskania przychodów winny stanowić koszty uzyskania przychodów należy stwierdzić, iż co do zasady koszty bezpośrednio związane z przychodem winny stanowić koszty uzyskania przychodów w latach podatkowych, w których ma być rozpoznawany przychód, natomiast koszty inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodem tj. używając skrótu myślowego, koszty pośrednio związane z przychodem, winny stanowić koszt uzyskania przychodów jednorazowo w momencie poniesienia chyba, że dotyczą okresu czasu dłuższego niż rok podatkowy, albowiem w takim wypadku winny stanowić one koszt uzyskania przychodów w okresie, którego one dotyczą. Przez dzień poniesienia kosztu należy rozumieć dzień, na który ww. koszty zostały zaksięgowane na podstawie otrzymanej faktury albo innego dowodu
w przypadku braku faktury, z wyłączeniem rezerw oraz biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
Marcin Górski, Adwokat, Doradca Podatkowy